in ,

زندگینامه نیما یوشیج، پدر شعر نو ایران

بیوگرافی نیما یوشیج و آثار او

علی اسفندیاری ملقب به نیما یوشیج، از بزرگان شعر و ادب فارسی و بنیان گذار شعر نو در ایران است. نیما یوشیج با اشعار و رای های محکم توانست معیارهای هزارساله شعر فارسی را تحول بخشد. این تحول بنیادی در ساختار کهن شعر فارسی، حاصل آگاهی کامل بدست آمده در طول زندگینامه نیما یوشیج است. شعر نو نامی است که خود نیما یوشیج برای آثار بی نظیرش انتخاب کرد. در این مطلب ضمن بررسی ریشه های پیدایش شعر نیمایی، شما را با زندگینامه نیما یوشیج، پدر شعر نو ایران، آشنا می کنیم.

زندگینامه شخصی نیما یوشیج

زندگینامه نیما یوشیج

یوش نام روستایی از توابع بخش بلده شهرستان نور و مکانی است که علی اسفندیاری در ۲۱ آبان سال ۱۲۷۶ در آنجا متولد شد. پدرش ابراهیم خان اعظام السلطنه کشاورزی و گله داری می کرد و از خانواده های قدیمی و بزرگ در مازندران بود.

نیما دوران کودکی خود را در میان طبیعت سرسبز روستای یوش و خانه پدری خود گذراند. او در این دوران اسب سواری و تیراندازی را از پدر آموخت و برای یادگیری خواندن و نوشتن به نزد آخوند ده می رفت. نیما در ۱۲ سالگی به همراه خانواده اش عازم تهران شد و در دبستان «حیات جاوید» مشغول به تحصیل گردید. پس از مدتی برای ادامه تحصیل خود به مدرسه «سن لویی» فرستاده شد. این مدرسه جزو مدارس کاتولیک تهران آن زمان بود. هر چند که نیما از این مدرسه و خاطرات فرار از مکتب خانه به همراه دوستش خاطرات زیاد دارد، اما در این میان آشنایی با «نظام وفا» مسیر زندگی او را تغییر داد.

نقش نظلم وفا در زندگینامه نیما یوشیج

نظام وفا آرانی جزو شاعران و نویسندگان ایران است که در طول حیات خود، فعالیت های سیاسی هم در دوران پهلوی داشت. او با زبان فرانسه آشنا بود و از رنج و دردهایش در غزل های خود سخن به میان می آورد. حضور او در زمان تحصیل نیما یوشیج در مدرسه سن لویی، سبب شد تا مشوق پدر شعر نوی ایران به سوی شاعری باشد.

جوانی نیما یوشیج

رهنمود های نظام وفا در نیما یوشیج اثر کرد و او به شعر گفتن مشغول شد و در این میان زبان فرانسه هم می آموخت. اولین شعر های نیما به سبک خراسانی بود و به تدریج در سرودن تبحر یافت. او در ادامه و زمانی که منظومه «افسانه» را سرود، او را به نظام وفا تقدیم کرد تا اهمیت این نویسنده بزرگ در زندگینامه نیما یوشیج را به اثبات برساند.

پس از پایان تحصیلات در مدرسه سن لویی، نیما در وزارت دارائی مشغول به کار شد؛ اما چون این شغل را مطابق با احساسات و علائق خود نمی دید، آن را ترک کرد. همزمان با دوران جوانی نیما، اتفاقات مهم سیاسی هم چون انقلاب مشروطه و جنبش جنگل رخداد. او که عقایدی چپ گرایانه داشت و حتی مدتی هم با نشریه های حزب کمونیست ایران همکاری کرده بود، هوای مبارزه و ملحق شدن به میرزا کوچک خان جنگلی به سرش زد؛ ولی بعدا از این کار منصرف شد.

آغاز شاعری نیما یوشیج

مخافت شاعران با نیما

نیما در ۲۳ سالگی اولین شعر خود را با نام «قصه رنگ پریده» در قالب مثنوی سرود و یکسال بعد آن را در هفته نامه «میرزاده عشقی» به چاپ رساند. هر چند نیما این شعر را اثری بچگانه در کارنامه هنری خود می داند، اما آغازی بود برای مخالفت نیما یوشیج با طرفداران سبک قدیم و تکراری. بطوریکه بسیار از طرفداران سرشناس سبک قدیم هم چون ملک الشعرای بهار و مهدی حمیدی شیرازی با او مخالفت کردند.

واژه «نیماور» در زبان مازندرانی به معنای کماندار بزرگ است و علی اسفندیاری در مورد این واژه گفته که «نیماور یکی از پادشاهان رستمدار و جد من است». به همین دلیل و بخاطر ارزشی که برای اصالت خانوادگی خود قائل بود در سال ۱۳۰۰ نام خود را به نیما تغییر داد؛ که نام یکی از اسپهبدان تبرستان و به معنای کمان بزرگ است.

سال ۱۳۰۱ در زندگینامه نیما یوشیج، آغازی بود برای ایجاد تنوع در شعر فارسی. او در پاییز این سال شعر «ای شب» را در روزنامه هفتگی نوبهار منتشر کرد و خود آن را به مانند تیر زهرآگینی به طرفداران سبک قدیمی شعر در ایران می دانست. در دی ماه همین سال بود که نیما یوشیج منظومه افسانه را سرود و بخش هایی از آن را در مجله «قرن بیستم» به سردبیری میرزاده عشقی به چاپ رساند. «افسانه» روحی رمانتیک دارد و پرده از نگاه نیما به واژه عشق برمی دارد.

عشق و ازدواج در زندگینامه نیما یوشیج

نیما یوشیج و همسرش

نیما یوشیج قبل از ازدواج، دو بار طعم شکست عشقی را چشیده بود. او در دوران جوانی خود عاشق دختری می شود که از لحاظ عقاید مذهبی با هم تفاوت داشتن و این موضوع مانع ازدواج آنها شد. پس از آن از دختری روستایی با نام «صفورا» خوشش می آید؛ ولی اینبار علاقه دختر به زندگی روستایی سبب جدایی آنها می شود.

پس از این دو تجربه تلخ در عاشقی، نیما با خواهر زاده نویسنده نامدار «میرزا جهانگیر صوراسرافیلی» با نام عالیه جهانگیر آشنا می شود. این دو در ۶ اردیبهشت ۱۳۰۵ با هم ازدواج کردند و پس از ۱۶ سال صاحب فرزندی پسر با نام « شرآگیم» شدند و ازدواج آنها تا پایان عمر ادامه داشت. نیما حتی برای نام گذاری فرزندش از اشاره به اصالت و نسب خود غافل نبود؛ چون شهرآگیم از اجداد پدری نیما و بزرگان مازندران بود، این نام را برای وی انتخاب کرد.

زندگینامه هنری نیما یوشیج و بررسی آثار او

اشعار نیما یوشیج

نیما به واسطه آشنایی با زبان فرانسوی و مطالعه اشعار بزرگان شعر فرانسه، توانست علاوه بر شکستن برخی قواعد و قالب های شعر فارسی، تاثیر بسزایی در برخی قالب های سنتی ایجاد کند. او در واقع با ترکیب عقاید متفاوت و گاه متضاد عده ای از بزرگان شعر فرانسه، گامی بزرگ برای آینده شعر فارسی برداشت. به گونه ای که «شعر سپید» نیما را حاصل ترکیب عقاید «مالارمه» (طرفدار عروض و قافیه) و نظرات انقلابی «رمبو» (خواستار آزادی کامل شعر) می دانند.

درسته که نیما اولین شاعر نوپرداز ایران نبود و قبل از او افراد دیگری هم چون تقی رفعت و ابوالقاسم لاهوتی شعرهایی خارج از قالب رسمی سروده و منتشر کرده بودند، اما او با ۳۸ سال دقت و تصرف بسیار توانست راهی نو پیش پای شعر فارسی قرار دهد و از این رو او را پدر شعر نو ایران می خوانند. نیما بر وزن شعر بسیار تاکید داشت و آن را پوشش مناسبی برای مفهومات و احساس شاعر می دانست.

شعر افسانه نیما در ابتدا مورد انتقاد شاعران قرار گرفت؛ ولی پس از مدتی شاعران بزرگی هم چون شهریار، عشقی و بهار، هر کدام با سبک و زبان مخصوص خود، به تقلید از شکل و وزن افسانه پرداختند. این موضوع اعتبار ویژه ای به افسانه و نیما یوشیج بخشید. اما مهترین ویژگی شعر نیما کوتاه و بلند کردن مصراع های شعر بود که سرآغازی برای حرکت دیگر شعرا شد.

محتوای اشعار نیما یوشیج

آثار نیما یوشیج

مهمترین نکته قابل تامل در زندگینامه نیما یوشیج، محتوای اشعار اوست. در واقع این محتوای اشعار نیما بود که در آن شرایط سخت سیاسی آن زمان، انقلابی بزرگ به پا کرد. نیما برای بیان مفاسد اجتماعی زمان خود آگاهانه بنیاد و ساختار شعر کهن فارسی را به چالش کشید. او در شعر «قصه رنگ پریده» به موضوعات اجتماعی اشاره کرده و شعر افسانه را در مجله قرن بیستم بعنوان تندروترین و بی پرواترین نشریه ادبی و سیاسی چاپ می کند. اما اصلی ترین انقلاب نیما با دو شعر «ققنوس» در بهمن ۱۳۱۶ و «غراب» در مهر ۱۳۱۷ آغاز شد و این اشعار در مجله دولتی «موسیقی» منتشر شد. این دو شعر بزرگ حاصل عضویت او در تحریریه مجله موسیقی و هم نشینی با بزرگانی چون صادق هدایت، عبدالحسن نوشین و محمد ضیا هشترودی بود.

نیما اشعار بسیاری سروده و از دیگر آثار برجسته او می توان به شعرهای مانلی، خانواده سرباز، داروگ و مهتاب اشاره کرد. از دیگر مجموعه شعرهای موجود در زندگینامه نیما یوشیج می توان به «روجا» اشاره کرد که با زبان طبری مازندرانی سروده شده است.

دیگر آثار پدر شعر نو ایران

فعالیتهای اجتماعی و هنری نیما تنها محدود به سرودن شعر نبود و در زندگینامه نیما یوشیج، مقاله ها و نامه هایی هم دیده می شود. این مقاله ها در زمان همکاری او با نشریه های آن دوران نوشته شده و در این مجلات به چاپ رسیده. هم چنین مخاطب نامه های نیما یوشیج اکثرا برادر یا همسر و دوستان او هستن که در آنها به نقد وضع اجتماعی و تحلیل شعر زمان خود می پرداخته است.

از دیگر فعالیت های نیما یوشیج نگارش کتاب زندگی حسن اسفندیاری است. همان طور که بارها در طول زندگینامه نیما یوشیج به آن اشاره کردیم، او به اصالت و تبار خانواده خود افتخار می کرد. از خاندان اسفندیاری، وزرا و نمایندگان مجلس بسیاری در میان مردم حضور داشتن که از معروف ترین آنها «محتشم السلطنه» (حسن اسفندیاری) است. به همین دلیل نیما ضمن نگارش کتاب زندگی این شخصیت، در ابتدا آن به سنت و تبار خانواده خود اشاره می کند.

درگذشت

خانه و آرامگاه پدر شعر نو ایران

نیما یوشیج در طول عمر خود هر تابستان به روستای زادگاهش بازمی گشت و سرانجام در اواخر عمر خود در اثر سرمای شدید یوش، به ذات الریه مبتلا شد. معالجات وی در تهران تاثیری نداشت و پدر شعر نوی ایران در ۱۳ دی ماه ۱۳۳۸ درگذشت. پس از مرگ، او را در تهران دفن کردن ولی در سال ۱۳۷۲ بنا به وصیتش، پیکر او را به یوش برده و درحیاط خانه محل تولد خود نزد آرامگاه خواهرش «بهجت الزمان اسفندیاری» و سیروس طاهباز به خاک سپردند.

پس از مرگ نیما، پسرش شرآگیم با همکاری برخی از دوستان پدر برخی از شعرهای او را گردآوری و چاپ کرد. خانه نیما هم اکنون در دل طبیعت سرسبز روستای یوش میزبان بازدید کنندگان است. این خانه زیبا که قدمت آن به دوره قاجار برمی گردد، از سویی سازمان میراث فرهنگی بعنوان اثر ملی ثبت شده است.

مطلب مرتبط : زندگینامه پروین اعتصامی

نویسنده: کیوان چوگلی

سلام.کیوان هستم، کارشناسی ارشد ریاضیات مالی و علاقمند به مباحث سرمایه گذاری در اوراق بهادار و بورس می باشم..به نویسندگی و نوشتن علاقمند هستم و همیشه در پی یادگیری مطالب جدید ...با نظرات خود بنده و تیم بلاگر نت نظر را دلگرمی دهید..

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مطلب بعدی
روش ضدعفونی خانه برای کرونا

بهترین روش ضدعفونی خانه برای کرونا

سهام ممتاز شرکت ها و مزایای آن