in

آشنایی با تمام عوامل تولید و ساخت یک فیلم

عوامل ساخت فیلم سینمایی

عوامل تولید فیلم تکه های یک پازل بزرگ هستند که در کنار هم قرار می گیرند و نتیجه همکاری، برنامه ریزی و تلاش بلند مدت آنها یک اثر هنری و سمعی و بصری است. عوامل تولید فیلم در همه پروژه های بزرگ فیلمبرداری کمابیش یکسان هستند اما گاهی تعدادی از میان گروه های مختلف کارهای مشترکی را انجام می دهند یا مسئولیت آنها با هم تداخل پیدا میکند و چند وظیفه بعهده یک نفر می افتد.

افراد و عوامل ساخت فیلم در سه مرحله پیش تولید، تولید و پس تولید به چند گروه تقسیم می شوند و هر گروه یک مدیر و تعدادی دستیار دارد که وظیفه محول شده به آن گروه را در کنار هم انجام می دهند. اما این عوامل ساخت فیلم شامل چه گروه هایی می شوند؟

تهیه کننده سینما

دسته بندی عوامل تولید فیلم

۱- عوامل تهیه و تولید فیلم

الف) تهیه‌ کننده

تهیه کننده مهم ترین شخص در این گروه است، البته ممکن است یک یا دو نفر باشند یا حتی یک شرکت تولید فیلم این مسئولیت را بعهده داشته باشد. تهیه کننده مسئول فراهم کردن بودجه فیلم و انتخاب کارگردان است.

در بیشتر پروژه ها او در بخش انتخاب بازیگر نیز در کنار کارگردان است.

ب) دستیار تهیه‌ کننده

همانطور که از نامش مشخص است در کارهای تولید، هماهنگی مکان های فیلمبر داری، رفع مشکلات احتمالی و رسیدگی به درخواست های سایر عوامل، به تهیه کننده کمک می کند.

ت) مدیر تولید

مسئولیت مدیر تولید فیلم در بخش مالی پروژه است. بستن قرارداد عوامل و بازیگران، اجاره مکان فیلم برداری و تجهیزات، تهیه غذا و مواردی از این دست بعهده مدیر تولید فیلم است.

ج) مجری طرح

برنامه ریزی و زمان بندی برای جزئیات پروژه فیلم و دادن برنامه کاری به گرو های مختلف بر عهده مجری طرح است. مجری طرح از مهمترین عوامل تولید فیلم است. او موظف است تا بعد از شروع کار، نظارت بر اجرای آن تا همه چیز طبق برنامه پیش رود.

در صورت بروز مشکل برنامه ریزی مجدد نیز با مجری طرح است تا در زمان و هزینه صرفه جویی شود.

عوامل تولید فیلم

د) مدیر تدارکات

کار مدیر تدارک به خدمت گرفتن راننده، گارگر برای جا به جایی وسایل و تجهیزات، آشپز و سایر مواردی است که به کار یدی مربوط می شود. راننده برای حمل و نقل تجهیزات یا عوامل و بازیگران و همچنین کارگر برای انجام کارهای فیزیکی جلو و پشت صحنه.

ه) تهیه‌ کننده اجرایی

مسائل حقوقی برای حق نشر یا اعطای امتیاز پخش یک فیلم معمولا به تهیه کننده اجرایی مربوط است. همچنین بستن قرارداد برای پخش بین المللی یک فیلم، جذب اسپانسر، بازاریابی و مشاوره تبلیغات نیز از مسئولیت های این شخص است.

۲- عوامل ساخت فیلم – گروه نویسندگان

برای شروع هر کاری به یک طرح احتیاج است و برای یک فیلم به یک فیلمنامه. این وظیفه خطیر بعهده یک نویسنده یا گروه نویسندگان است. نوشتن سناریو با یک طرح با ایده کلی آغاز می شود که ممکن است به قلم شخصی نوشته شود که فیلمنامه نویس نباشد.

این شخص نویسنده طرح است که بعد از تبدیل شدن ایده او به فیلمنامه، نام او به همین عنوان – نویسنده طرح – در کنار عوامل درج می شود.

فیلم نامه نویس

الف) فیلمنامه ‌نویس

شخصی که فیلمنامه با جزئیات کامل به قلم او نوشته می شود. او فیلم نامه را براساس طرحی از خود، طرح شخصی دیگر، با اقتباس از داستانی قدیمی یا با اقتباس از رمان یا واقعیت می نویسد.

گاهی فیلمنامه نوشته می شود و مدت ها دست نخورده باقی می ماند تا زمانی که یک تهیه کننده یا شرکت فیلم سازی تصمیم به ساخت آن بگیرد. گاهی کارگردان شخصا متن فیلمنامه را می نویسد و بعد آن را تبدیل به فیلم می کند.

مطلب مرتبط: ۱۰ فیلم اقتباسی که بهتر از کتاب ها بوده اند

ب) بازنویسی کننده

گاهی فیلمنامه بعد از مدتی که قرار است به فیلم تبدیل شود به شخص دیگری سپرده می شود تا آن را مطابق نظر کارگردان و تهیه کننده بازنویسی کند یا اصلاحاتی در آن انجام دهد.

۳- عوامل تولید فیلم – گروه کارگردانی

گروه کارگردانی زیر نظر کارگردان مسئولیت تبدیل فیلمنامه به یک اثر سمعی و بصری را دارد و شامل افراد زیر است:

الف) کارگردان

مهم ترین فردی که فیلم را با نام او می شناسیم و در واقع مسئولیت هدایت بازیگران، تصمیم گیری برای زاویه دوربین و نور و سایر جزئیات بعهده اوست و سایر عوامل صحنه نیز به فرمان او عمل می کنند. در واقع ذهنیت و دید هنری اوست که تبدیل به فیلم می شود.

کارگردان

ب) دستیار کارگردان

هماهنگی با گروه بازیگران، عوامل صحنه، برنامه ریزی برای فیلم برداری و سایر موارد به عهده دستیار کارگردان است. او در واقع بعد از کارگردان هدایت افراد را انجام می دهد.

ج) برنامه ‌ریز کارگردان

برنامه ریز معمولا در پروژه های بزرگ سینمایی به خدمت گرفته می شود. مسئولیت او هماهنگی و برنامه ریزی برای رفت و آمد عوامل و هماهنگی بین گروه های حاضر در پشت و جلوی صحنه است. تا در زمان شروع فیلم برداری همه گروه ها هماهنگ و آماده باشند.

د) منشی صحنه

این فرد به نوعی چشم و گوش کارگردان در صحنه است. دیالوگ ها و جای اشیاء در صحنه را ثبت می کند تا در نماهای بعدی و فیلم برداری در زمان های بعدی همه موارد شامل اشیاء، جای دوربین و جای نورهای صحنه و محل قرار گرفتن بازیگران مانند قبل باشند.

علاوه بر این او در کنار دستیار کارگردان ممکن است مسئولیت هماهنگی با عوامل لباس و گریم و صحنه را نیز برعهده داشته باشد.

۴- عوامل ساخت فیلم – گروه بازیگری

گروه بازیگری شامل همه افرادی است که در نهایت مخاطب روی پرده سینما یا در قاب تلویزیون می بینند.

الف) مسئول انتخاب بازیگران

مسئولیت انتخاب بازیگران را کارگردان، تهیه کننده و در برخی موارد مسئول انتخاب بازیگر بعهده دارد. او با شناختی که از فیلمنامه و کارگردان دارد بازیگران متناسب با هر نقش را انتخاب می کند یا از آنها تست بازیگری می گیرد.

عوامل تولید فیلم

ب) بازیگردان

این مسئولیت در برخی پروژه های سینمایی وجود دارد و در برخی از پروژه ها کارگردان نیازی به آن ندارد و خود او این وظیفه را بر عهده دارد. نقش بازیگردان تفهیم نقش به بازیگران، تمرین کردن با آنها و آماده کردن آنها برای حضور جلوی دوربین است.

ج) بازیگران

بازیگران یک فیلم از مهم ترین عوامل تولید فیلم هستند. همان افرادی هستند که در نهایت جلوی دوربین می آیند و نقش های اصلی و فرعی فیلم را برای مخاطب ایفا می کنند.

این افراد به هنرپیشه های درجه یک، برای نقش های اصلی، هنرپیشه درجه دو، برای نقش های فرعی و سیاهی لشکر تقسیم می شوند.

د) بدل‌ کار

در برخی پروژه های سینمایی به ویژه فیلم های اکشن یا جنگی همه حرکات سخت فیزیکی از عهد بازیگران بر نمی آید.

از این رو بدل کار حرکات سخت مانند صحنه های پریدن از ارتفاع، ماشین یا موتور سواری های خطرناک، صحنه های آتش سوزی و غیره را زیر نظر کارگردان ایفا می کند. به صورتی که تشخیص او از بازیگر اصلی نقش ممکن نباشد.

مطلب مرتبط: بیوگرافی ارشا اقدسی، بدل کار معروف

بدل کار سینما

ه) صدا پیشه

گاهی در فیلم از شخصیت های کامپیوتری، انیمیشنی یا عروسک استفاده می شود که وجود یک صدا پیشه برای بیان نقش آنها ضروی است.

گاهی نیز از صدا پیشه ها به عنوان راوی در فیلم استفاده می شود، شخصی که او را نمی بینیم و تنها صدای او را در طول فیلم می شنویم.

۵- گروه صحنه و لباس

آنچه که در صحنه های فیلم دیده می شود اعم از کف، سقف، در و دیوار و هر آنچه در قاب تصویر دیده می شود بعلاوه لباس بازیگران بعهده این گروه است.

الف) مدیر صحنه

مدیر صحنه شخصی است که اطلاعات مد نظر کارگردان را در اختیار عوامل صحنه و لباس قرار می دهد و بر اجرا و آماده شدن آن ها نظارت دارد.

ب) طراح صحنه

طراحی صحنه هایی که در آن فیلم برداری صورت می گیرد، چیدمان وسایل و آراستن صحنه برعهده این شخص است. این صحنه ها ممکن است داخلی مانند فضای داخل خانه باشد یا فضای باز مانند باغ یا رستوران و سایر موراد.

طراح صحنه

ج) طراح دکور سینمایی

اگر در اجرای یک صحنه قرار باشد قسمتی مانند دیواری خاص، ماکت یک ساختمان، هواپیما یا کشتی ساخته شود، اجرای آن را به طراح دکور می سپارند که به همراه گروهش طراحی و اجرا را انجام می دهد.

د) طراحی لباس

خرید، طراحی، دوخت یا ساخت آنچه که بازیگران قرار است بپوشند بعهده طراح لباس است. این شخص باید لباس بازیگران، زیورآلات، کفش، کلاه، عصا و عینک بازیگران را زیر نظر کارگردان طراحی و تهیه کند.

طراج لباس سینما

۶- عوامل تهیه و تولید فیلم – گروه چهره پردازی

طراحی و اجرای گریم چهره و آراستن موی بازیگران و گریم های خاص در پروژه هایی مانند فیلم های علمی تخیلی بعهده افراد این گروه است.

الف) طراح چهره پرداز

بعد از مشخص شدن نقش بازیگران، طراح گریم یا طراح چهره پرداز طرحی از گریم آنها ارائه می کند. و به دست چهره‌ پردازان می دهد تا اجرا شود و همچنین به کار گریمورها و آرایش موی بازیگران نظارت می کند.

عوامل ساخت یک فیلم

۷- گروه فیلم برداری

آنچه که نتیجه هدایت بازیگران به دست کارگردان و بازی بازیگران است در نهایت از دریچه دوربین دیده و ثبت و ضبط می شود. این وظیفه به عهده تیم فیلمبرداری است.

الف) مدیر فیلم‌ برداری

مدیر فیلم برداری شخصی است که بر اساس خواسته کارگردان فضای فیلم برداری، مکان و زاویه دوربین ها، مسیر حرکت آنها و جای نورها را در صحنه مشخص و طراحی می کند. او هماهنگی بین دوربین ها را بعهده دارد. او همچنین دستورات لازم را به فیلم بردار یا فیلم بردارها و نورپرداز می دهد.

ب) فیلم‌ بردار

فیلم بردار در واقع شخصی است که پشت دوربین نشسته است، که گاهی مدیر فیلم برداری است و گاهی شخصی دیگر که دستورات مدیر را اجرا می کند و زاویه و قاب دوربین را بر اساس نظر او تنظیم می کند.

عوامل تولید فیلم

ج) دستیار فیلم‌ بردار

در گروه فیلم برداری دستیار شخصی است که باید دوربین را در مکان های مشخص شده قرار دهد، لنز ها، کابل ها و باطری ها را تعویض کند، فاصله کانونی را مشخص کند و در نهایت دوربین را راه اندازی کند و از تمیز بودن آنها مطمئن شود.

در پروژه های بزرگ سینمایی معمولا چند دستیار فیلم بردار در صحنه حضور دارند.

د) نورپرداز

هماهنگی و اجرای نور در پروژه های سینمایی مبحثی مهم و کارشناسی است که به تجربه و تکنیک احتیاج دارد. نورپرداز باید بتواند دو منبع نور مصنوعی، برای محیط های بسته و تاریک و نور خورشید برای محیط های باز را به خوبی به خدمت بگیرد. و دیدگاه کارگردان را در همه مکان ها پیاده کند.

نورپرداز باید بداند که هر منبع نور را چطور استفاده کند تا اشیاء و افراد به بهترین نحو در محیط مشخص باشند و همچنین سایه ها را نیز بتواند حذف کند یا در صورت لزوم به خدمت بگیرد.

نورپرداز معمولا چند دستیار و برق کار را برای اجرای بهتر نور در اختیار دارد.

نورپردازی سینما

۸- گروه صدا

کار گروه صدا در پروژه های سینمایی ضبط صدای بازیگران و در مواردی صدای محیط با بالاترین کیفت و اضافه کردن آن به فیلم با بالاترین کیفیت است. به نوعی که بیشترین تاثیر را داشته باشد و طبیعی به نظر برسد.

الف) صدا بردار

صدابردار تجهیزات، میکروفون ها و بوم صدابرداری متناسب با هر صحنه را انتخاب میکند، بعد از تست کردن آنها صدای محیط و بازیگران را به بهترین نحو ثبت می کند. او در حین فیلم برداری همواره صدا را کنترل می کند تا در آن اختلالی به وجود نیاید.

بعد از آن صدای ضبط شده به دست صداگذار سپرده می شود. صدابردار باید بتواند در محیط های بسته، باز و استدیوهای بزرگ بهترین و نرم ترین نوع صدا را ضبط کند.

صدابردارها معمولا برای نصب میکروفون های ثابت یا نگه داشت بوم های ضبط صدا یک یا چند دستیار دارند.

ب) صداگذار

وظیفه صداگذار یا تدوینگر صدا این است که صدای ضبط شده را بررسی کند، در صورت لزوم صدای اضافی محیط را از آن حذف کند و کیفت آن را ارتقاء دهد و در نهایت آن را به فیلم اضافه کند.

علاوه بر این او گاهی باید صداهایی مانند راه رفتن، گریه، خنده، صدای باد و غیره را در جای مناسب به فیلم اضافه کند. او همچنین مسئول اضافه کردن موسیقی متن به فیلم نیز هست.

۹- آهنگ ‌ساز فیلم

همانطور که از نامش مشخص است آهنگساز با اطلاع کافی از موضوع و ژانر فیلم، موسیقی تیتراژ اول و پایانی فیلم و یک یا چند موسیقی متن متناسب با صحنه های فیلم را می سازد و اجرا و ضبط می کند.

این موسیقی در نهایت به دست صداگذار می رسد تا بر روی فیلم قرار داده شود.

آهنگساز فیلم

۱۰- عوامل تولید فیلم – گروه تدوین

تدوین فیلم از آخرین مراحل در پروژه های فیلم سازی است. در این مرحله فیلم برداری تمام شده است و صدا های ضبط شده و موسیقی فیلم نیز آماده اضافه شدن به پروژه هستند. که به دست گروه تدوین در جای خود قرار می گیرند تا نسخه نهایی فیلم آماده شود.

الف) تدوین‌ گر

بعد از اتمام فیلم برداری، همه فیلم های ضبط شده خام (راش) در اختیار تدوین گر قرار می گیرند. او باید از بین فیلم هایی که دوربین های مختلف از یک صحنه گرفته اند بهترین زاویه و بهترین نما را انتخاب کند. گاهی دو نما از یک صحنه را به هم بچساند. همچنین تدوین گر وظیفه دارد:

  • اندازه کادر را مشخص کند
  • صحنه های دیالوگ های بازیگران را مقابل هم قرار دهد
  • رنگ و نور را در صورت لزوم تنطیم کند

در نهایت با در کنار هم قرار دادن سکانس های های فیلم، به ترتیب زمان بندی و اضافه کردن صدا، آنچه را که مد نظر کارگردان است در قالب تصوری یکدست ارائه دهد.

گاهی تدوین گر مسئولیت صداگذار را نیز انجام می دهد و اضافه کردن، کم یا زیاد بودن میزان صدا در برخی صحنه ها و موسیقی متن را نیز کنترل می کند.

عوامل تولید فیلم

ب) دستیار تدوین‌گر

دستیار تدوین گر مسئول هماهنگی و نگهداری دستگاه های تدوین را به عهده دارد. همچنین ثبت همه فیلم های ضبط شده، چسباندن قسمت های فیلم، هماهنگ کردن صدا و سایر مواردی است که به تدوین و مونتاژ فیلم مربوط هستند و همه را زیر نظر تدوین گر اصلی انجام می دهد.

۱۱- گروه فنی فیلم

کار گروه فنی اجرا و راه اندازی تجهیزات پشت و جلوی صحنه است. آنها برای مسیر فیلم برداری ریل می سازند. نور های مختلف را در محیط های بسته یا استدیو وصل می کنند. به همراه دکوراتور کارهای فنی دکورهای بزرگ را انجام می دهند، وسایل صحنه را در صورت لزوم می سازند.

کلام آخر

در دهه های اخیر با پیشرفت تکنولوژی، تجهیزات جدیدی به صنعت سینما اضافه شده است. که هر یک نیازمند حضور یک یا چند متخصص در طول پروژه هستند.

مانند افرادی که صرفا در کنار فیلم بردار هستند وظیفه تعیین فاصله کانونی دوربین را به عهده دارند یا افرادی که پرده کروماکی (پرده سبز) را نصب می کنند. و تکنیسین هایی که در اتاق تدوین تصویر پرده سبز را به فضایی دیجیتال تبدیل می کنند یا از افرادی که لباس سبز به تن دارند موجوداتی عجیب و علمی تخیلی می سازند.

اگر بهترین فیلم ها درباره سینما را دیده باشید حتما متوجه شده اید که گاهی چند وظیفه بعهده یک نفر است به عنوان مثال برخی کارگردان ها تصمیم می گیرند طراحی صحنه یا تدوین فیلم را شخصا انجام دهند.

با همه این توضیحات اجرای صفر تا صد یک پروژه سینمایی کاری تیمی است که بیشتر وظایف آن توامان انجام می شود و همکاری، همفکری و هم مسیر بودن افراد لازمه اجرای آن است.

در این متن تلاش کردیم عوامل تولید فیلم را به اختصار و به زبانی ساده توضیح دهیم. اگر نکته یا مطلبی ناگفته باقی مانده است ما را در تکمیل این متن یاری کنید.

مطالب مرتبط:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نویسنده: پریسا ایرانی