in

چگونه یک کتاب الکترونیکی بنویسیم؟

شرایط و ویژگی های لازم برای نوشتن کتاب الکترونیک

بسیاری از علاقمندان به کتابخوانی، تجربه استفاده از کتاب های الکترونیک را دارند. چون تهیه و استفاده از این کتاب ها به نسبت کتاب های چاپی، راحت تر است. برای نگهداری کتاب های چاپی به فضایی مناسب نیاز داریم و تمامی افراد قدرت خرید کتاب های مورد علاقه خود را ندارند. این موارد مهم باعث ترویج استفاده از کتاب های الکترونیک شد. چون برای داشتن کتاب های تخصصی و عمومی الکترونیک، نیاز به صرف هزینه زیادی نیست و خیلی راحت می توان با گوشی یا تبلت آن را مطالعه کرد. طراحی این کتاب ها بسیار ساده بوده و به عنوان ابزاری کاربردی برای بازاریابی به حساب می آیند. اما سوال اصلی اینجاست که چگونه یک کتاب الکترونیک بنویسیم؟ در این مطلب درباره نحوه نوشتن کتاب الکترونیک و ویژگی های محتوایی آن، توضیح خواهیم داد.

چگونه یک کتاب الکترونیکی بنویسیم

کتاب الکترونیکی چیست؟

اولین سوال این است که کتاب الکترونیک چیست و چه نوع فایل هایی را می توان «ای بوک» دانست. در تعریفی ساده، کتاب الکترونیک (Electronic Book) همان نسخه متنی الکترونیک با فرمت EPub است.

برای استفاده از این نوع کتاب، باید از تبلت، نرم افزارهای کامپیوتری و دیگر کتاب خوان های الکترونیک (مانند آمازون کیندل) استفاده کرد. اما به صورت عمومی، تمامی فایل ها و مقالات موجود با فرمت PDF را می توان کتاب الکترونیک دانست.

استفاده از نسخه الکترونیک کتاب روز به روز بیشتر می شود و یکی از دلایل آن، پیشرفت تکنولوژی است. حتی اکثر ناشران بزرگ کتاب در جهان، یک نسخه الکترونیک از جدیدترین کتاب های خود را به همراه نسخه چاپی منتشر می کنند.

چندین سرویس معتبر و رسمی برای انتشار کتاب های الکترونیک وجود دارد. آمازون و گوگل، دو نمونه شناخته شده از این سرویس ها هستند. از ورژن ایرانی این سرویس ها نیز، می توان به سایت فیدیبو اشاره کرد که برای کتاب های فارسی زبان استفاده می شود.

فایل EPub یا پی دی اف

کاربرد کتاب الکترونیک

شاید قبل از توضیح درباره اینکه چگونه یک کتاب الکترونیکی بنویسیم، نیاز به آشنایی با کاربرد این نوع کتاب ها باشد. یکی از کاربردهای اصلی ای بوک، استفاده به عنوان ابزاری برای بازاریابی است.

در واقع یک کتاب الکترونیک، همان محصول رایگانی است که می توان آن را در اختیار کاربران سایت قرار داده و مخاطبان خود را افزایش داد. چون نگارش این نوع کتاب ها بسیار ساده بوده و حتما لازم نیست که یک سال یا بیشتر برای طراحی آن وقت صرف کنید.

یک محتوای ساده برای کتاب های الکترونیک، می تواند اطلاعات دسته بندی شده و منظم سایت باشد. پس تنها کاری که باید انجام داد، شناسایی نیاز کاربران و تهیه محتوایی برای پاسخگویی به این نیاز ها است.

مثلا اگر صاحب یک سایت معتبر ریاضی هستید، تهیه یک کتاب الکترونیک جامع درباره فرمول های ریاضی می تواند برای کاربران سایت شما جذاب باشد. پس از همین درگاه به عنوان لید یا سرنخی برای فروش دیگر محصولات سایت و یا معرفی خود استفاده کنید. در بخش های بعدی درباره محتوای این کتاب ها و ویژگی ساختاری آنها توضیح خواهیم داد.

کاربرد ای بوک

چگونه کتاب الکترونیکی بنویسیم؟

برای نوشتن یک کتاب الکترونیکی، به محتوایی قوی نیاز داریم. چون این کیفیت محتوا و مطالب یک کتاب است که ارزش آن را تعیین می کند. اما موضوع چنین محتوایی باید متناسب با زمینه فعالیت شما باشد. بر همین اساس، تولید و نشر کتاب الکترونیک به دو صورت زیر انجام می شود:

۱ – نگارش کتاب الکترونیک برای کسب و کار

یکی از موضوعاتی که برای نگارش کتاب الکترونیک می توان انتخاب کرد، پرداختن به مطلبی است که در سایت وجود ندارد. موضوعی مرتبط با حوزه کسب و کار شما که در سایت به آن پرداخته نشده و می تواند برای مخاطبان جذاب باشد. پس هر چقدر که محتوای کتاب الکترونیک شما تازگی بیشتری داشته باشد، زمینه مناسب تری برای بازاریابی و جذب مخاطب فراهم خواهد شد.

مثلا برای خرید یک مدل از گوشی مهم است که اطلاعات کاملی درباره نحوه عملکرد و ویژگی محصول انتخابی خود کسب کند. پس چنین اطلاعاتی را می توان در قالب یک کتاب الکترونیک طراحی و به صورت رایگان در اختیار کاربران قرار داد.

البته در ازای ارسال چنین کتابی، می توان از مخاطبان آدرس ایمیل گرفت و به فکر تبلیغات ایمیلی بود. حتی می توان محتوای قبلی سایت را دسته بندی کرده و در قالب یک ای بوک به مخاطبان سایت عرضه کرد.

نوشتن کتاب الکترونیکی

۲ – نگارش کتاب الکترونیک برای جمع بندی اطلاعات

شاید یکی دیگر از دلایل نگارش کتاب الکترونیک، جمع بندی اطلاعات شخصی شما باشد. مثلا شما دانش آموخته یک رشته خاص هستید و دوست دارید تا با نوشتن یک کتاب الکترونیک، تجربیات خود را با دیگران به اشتراک بگذارید.

پس لازم نیست که برای نگارش کتاب الکترونیک حتما سایت داشته باشید. چون هر محتوای ارزشمندی که بتواند نظر مخاطب را به خود جلب کند، ارزش تبدیل شدن به کتاب الکترونیکی را دارد. برای ساختن کتاب هم باید اطلاعات خود را در Word وارد کرده و خروجی خود را به صورت PDF از آن بگیرید.

پس از ایجاد چنین کتابی، می توان از سایت ها و سرویس های معتبر برای به اشتراک گذاری آن استفاده کرد. البته اگر برای ای بوک خود وقت زیادی صرف کرده و بازاریابی مناسبی برای آن انجام دهید، می توان به فکر کسب درآمد هم بود. درآمدزایی از کتاب الکترونیک با قرار دادن آن در سایت های معتبر فروش فایل و تعیین قیمت عادلانه برای آن میسر خواهد بود.

طراحی و صفحه آرایی کتاب الکترونیکی

شاید تا به اینجای کار با ماهیت کتاب های الکترونیکی و کاربرد آنها آشنا شده باشید. اما همچنان این سوال ذهن شما را درگیر کرده که چگونه یک کتاب الکترونیکی بنویسیم و آن را صفحه آرایی کنیم. چون طراحی زیبا و انتخاب کاور شکیل برای ای بوک، نشان از احترامی دارد که شما برای مخاطبان خود قائل هستید.

نرم افزارهای بسیار متفاوتی برای ایجاد و طراحی کتاب الکترونیکی وجود دارد. انتخاب هر کدام از این نرم افزارها، بستگی به توانایی شما در کاربر با این برنامه و ابزارهای آن دارد. مثلا نرم افزار Word مایکروسافت، یک برنامه جذاب و کاربردی برای افراد مبتدی است.

این نرم افزار قالب و طرح های بسیار زیادی دارد و ای بوک های خیلی با کیفیتی را می توان با آن طراحی کرد. اما نرم افزار Adobe InDesign هم برای صفحه آرایی حرفه ای وجود دارد. چون این نرم افزار مخصوص طراحی کتاب و مجله است و ابزارهای بسیار زیادی دارد.

در هر کدام از این نرم افزارها، امکانات ویژه ای برای ایجاد طرح های گرافیکی و زیبا وجود دارد. پس دست کاربر برای استفاده از تصاویر و ایجاد یک کتاب الکترونیک با کیفیت باز است.

البته نباید فراموش کرد که همه چیز در نهایت بستگی به سلیقه و خلاقیت شما در ساخت ای بوک دارد. کار کردن با نرم افزار ورد ساده و راحت است. چون فایل نهایی را می توان با فرمت پی دی اف ذخیره کرده و یا با استفاده از برخی سایت های موجود، فرمت آن را به EPUB تغییر داد.

نرم افزار Adobe InDesign برای نوشتن کتاب الکرونیک
تصویری از نرم افزار Adobe InDesign

راهنمای نوشتن کتاب الکترونیکی

پس از ارائه توضیحاتی کامل درباره ای بوک، نوبت آن رسیده که بفهمیم چگونه یک کتاب الکترونیکی بنویسیم؟ چون یک کتاب الکترونیک استاندارد باید ساختاری منظم و ویژگی برجسته داشته باشد.

پس قبل از هر کاری، هدف خود از نگارش و انتشار کتاب الکترونیکی را مشخص کنید. اینکه محتوای کتاب شما به درد چه افرادی می خورد و چرا باید ساعت ها برای مطالعه کتاب شما وقت بگذارند؟ چون کتاب شما با هر هدفی که ایجاد شود، باید توانایی جذب مخاطب را داشته باشد. پس در ادامه این بخش، توضیحاتی در خصوص ساختار و نحوه نوشتن کتاب الکترونیک ارائه خواهیم داد.

۱ – انتخاب عنوان و موضوع جذاب

مخاطب در اولین برخورد با کتاب الکترونیک، به عنوان آن توجه می کند. این عنوان باید به قدری قوی و جذاب باشد که مخاطب را متقاعد کند که این کتاب و محتوای آن، ارزش خرید و یا ارائه اطلاعات ایمیل را دارد.

پس محتوای کتاب شما باید کاربردی بوده و پاسخ روشنی برای نیاز کاربران داشته باشد. چون حتی اگر هدف شما از ایجاد ای بوک بازاریابی برای سایت باشد، باید محتوایی به درد بخور تحویل مخاطب دهید.

پس پیشنهاد می شود که محتوای کتاب الکترونیک را متناسب با حوزه فعالیت خود نوشته و عنوانی جذاب برای آن انتخاب کنید.

استفاده از عناوین سوالی و یا بکارگیری اعداد در آن، می تواند جذابیت آن را دو چندان کند. مثلا عنوانی همچون «۴ نکته کلیدی برای موفقیت در سرمایه گذاری» می تواند نظر مخاطب را به خود جلب کند. پس لازم است که وقت بیشتری را صرف عنوان کتاب خود کنید.

۲ – طراحی کاور چشم نواز

حتی ساده ترین کتاب های الکترونیک هم به کاور نیاز دارند. کاور در اصل تصویر جلد یک کتاب است که اطلاعات ابتدایی مانند عنوان و نویسنده آن را در اختیار مخاطب قرار می دهد. در طراحی کاور باید از رنگ ها و طرح های مختلفی برای ترغیب مخاطب استفاده کرد.

البته خیلی هم لازم نیست که کاور را با طرح های مختلف و رنگ های پیچیده شلوغ کنید. بکارگیری یک المان گرافیکی خاص در کاوری ساده هم می تواند جذابیت خاص خود را داشته باشد.

حتی می توان از تصویر چهره افراد و یا طرح گرافیکی شخصیت های انیمیشن هم برای کاور ای بوک استفاده کرد. البته این بستگی به سلیقه و خلاقیت شما دارد که چگونه کاور کتاب الکترونیک خود را طراحی کنید. چون دست شما برای استفاده از فونت صحیح و خوانا باز است و تصویر کاور باید گویایی از محتوای کتاب باشد.

طراحی کاور کتاب الکترونیک

۳ – فهرست بندی کردن کتاب

همیشه مطالعه یک کتاب فصل بندی شده برای مخاطب راحت تر است. چون با ورق زدن و مشاهده فهرست، مخاطب از محتوا کتاب و بخش های مختلف آن مطلع می شود.

پس لازم است که محتوای کتاب الکترونیک خود را فصل بندی کرده و در قالب بخش هایی مختلف، به توضیح موضوعات بپردازید. این تقسیم بندی تنها محدوده به فهرست ابتدایی کتاب نیست و شامل عناوین و زیرعناوین مختلف هم می شود.

چون مطالب کتاب باید به صورت منظم ارائه شد و پیوستگی خاصی بین مفاهیم آن وجود داشته باشد. آوردن مطالب نامنظم و پیچیده، باعث سردرگمی مخاطب شده و او را از مطالعه بخش های دیگر کتاب منصرف خواهد کرد.

اگر محتوای کتاب به درستی تقسیم بندی شود، مخاطب به راحتی بخش مورد نیاز خود را پیدا کرده و در زمانی کوتاه، می تواند نیاز خود را رفع کند.

۴ – محتوای اصلی

یکی از مهمترین بخش های کتاب الکترونیک شما، مربوط به محتوای اصلی است. مطالب موجود در این قسمت از کتاب، دقیقا همان مواردی هستند که مخاطب به آنها نیاز دارد. این محتوا باید به طور مشخص و به راحتی، در دسترس مخاطب قرار بگیرد.

لازم هم نیست که از کلمات کلیشه ای و بسیار رسمی در این بخش استفاده کنید. چون آنچه که در نهایت اهمیت دارد، رفع نیاز خواننده ای می باشد که کتاب الکترونیکی شما را برای مطالعه انتخاب کرده است.

پس خیلی سریع و ساده، به توضیح درباره موضوع اشاره شده در عنوان کتاب بپردازید. چون دلیل اصلی ترغیب مخاطب برای مطالعه کتاب شما، همین محتوای اصلی ای بوک است.

محتوای اصلی کتاب الکترونیکی

۵ – استفاده از فراخوان عمل یا Call to Action

یکی از ترفندهای رایج برای جذب مخاطب، استفاده از تکنیک کال تو اکشن (Call to Action) یا همان فراخوانی به عمل است. یعنی شما در بخشی از کتاب (معمولا در انتها) از خواننده می خواهید تا کاری خاص را انجام دهد و یا او را به انجام کاری دعوت می کنید.

این تکنیک به شما اجازه می دهد تا تبلیغی غیرمستقیم در کتاب خود داشته باشید. ایده های قابل استفاده بسیار متفاوت است و انتخاب یکی از آنها، بستگی به حوزه فعالیت شما دارد.

مثلا می توانید یک کد تخفیفی برای فروش محصولات سایت را در انتهای کتاب قرار دهید. یا اینکه با آوردن اطلاعات تماس و مشاوره، از مخاطب بخواهید تا با شما تماس بگیرد.

استفاده از این تکنیک در کتاب الکترونیک بسیار مهم است و به معرفی محصول و کسب و کار شما کمک خواهد کرد. البته موفقیت این تکنیک در جذب مخاطب، بستگی به موقعیت بکارگیری کال تو اکشن در کتاب الکترونیک و نحوه استفاده از آن دارد.

چگونه از کال تو اکشن در نوشتن کتاب الکترونیکی استفاده کنیم؟

۶ – معرفی کتاب و آوردن اطلاعات تماس

هدف شما از نگارش یک کتاب الکترونیک شاید متفاوت باشد. اما در هر صورت لازم است که اطلاعاتی درباره سایت یا محتوای کتاب و گردآورنده آن بیاورید.

مطالعه کتاب بی نام و نشان برای مخاطب خیلی جذاب نیست. پس در انتهای کتاب الکترونیک و یا در یکی از صفحات ابتدایی، کسب و کار خود را معرفی کرده و آن را به سایت خود لینک دهید. البته آوردن اطلاعات تماس و راه های ارتباطی، از دیگر موارد قابل اشاره در این بخش است.

۷ – هدر و فوتر قرار دادن لینک

شاید عده ای از افراد قصد سو استفاده از محتوای کتاب شما را داشته باشند. پس برای جلوگیری از چنین اتفاقی، بهتر است که از هدر (Header) و فوتر (Footer) استفاده کنید. هدر در اصل به بخش بالایی و فوتر به بخش پایینی و ثابت در صفحات کتاب الکترونیک گفته می شود.

پس اگر اطلاعاتی از سایت و یا نام کسب و کار خود را در این بخش از صفحات کتاب قرار دهید، هیچ کس توانایی سو استفاده از آن را نخواهد داشت.

البته پیشنهاد می شود که عنوان کتاب یا نام کسب و کار خود را در هدر، و آدرس سایت را در فوتر وارد کنید. حتی امکان لینک سازی در نرم افزارهای طراحی کتاب الکترونیکی مانند ورد هم وجود دارد. یعنی می توان آدرس نوشته شده در فوتر را مستقیما به سایت خود لینک دهید.

چگونه کتاب الکترونیکی را منتشر کنیم؟

در بخش قبلی درباره اینکه چگونه یک کتاب الکترونیکی بنویسیم و بخش های مختلف آن باید چه ویژگی هایی داشته باشد، توضیح دادیم. اما یک کتاب برای دیده شدن و جذب مخاطب، نیاز به انتشار دارد.

پس لازم است که پس از بررسی و ویرایش نهایی، کتاب الکترونیک را به صورت فایل پی دی اف استخراج کنید. این امکان در نرم افزار ورد به راحتی در دسترس است. برای این کار باید به منوی File و گزینه Save as مراجعه کرده و نوع PDF را انتخاب کنید. دو گزینه هم برای انتشار چنین فایلی وجود دارد:

۱ – دانلود کتاب الکترونیک در ازای دریافت ایمیل

اولین و بهترین روش برای انتشار فایل PDF کتاب الکترونیکی، ارائه رایگان آن به کاربران سایت در ازای دریافت ایمیل است. یعنی شما یک فرم را طراحی کرده و از متقاضیان دریافت فایل کتاب الکترونیکی بخواهید تا برای دریافت آن، اطلاعات تماس، آدرس ایمیل و مواردی دیگر را وارد کنند.

سپس شما می توانید فایل مورد نظر را به صورت رایگان برای آدرس ایمیل ارائه شده ارسال کنید.

این آدرس های ایمیل به شما در اجرای تبلیغات گروهی کمک می کند. مثلا می توانید محصولات جدید سایت خود را از طریق ارسال ایمیل به مشتریان معرفی کرده و آنها را به خرید دعوت کنید.

چون فایل های رایگان ای بوک برای مخاطبان جذابیت خاصی دارد و به شما این امکان را می دهد که تعداد زیادی سرنخ فروش یا لید جذب کنید. حتی یک پلاگین رایگان با نام Email Download Link در سیستم مدیریت محتوای وردپرس وجود دارد؛ که کار شما را راحت می کند.

۲ – اشتراک گذاری رایگان در سایت های مخصوص کتاب

شیوه دیگری که برای انتشار فایل کتاب الکترونیک وجود دارد، قرار دادن آن در سایت های معتبر کتاب مانند کتاب سبز یا کتاب ناک است. امکان آپلود رایگان کتاب در این سایت ها وجود دارد و شما می توانید کتاب الکترونیک مربوط به کسب و کار یا تخصص شخصی خود را در آن قرار دهید.

چگونه از کتاب الکترونیکی درامد کسب کنیم؟

فرصت های درآمدزایی در دنیای مجازی بسیار زیاد است و از این بستر می توان برای درآمدزایی از کتاب الکترونیک هم استفاده کرد. چون تهیه و خرید نسخه های چاپی از برخی کتاب ها بسیار سخت است و هر کسی قدرت خرید آنها را ندارد. اما اگر نسخه الکترونیک از معروف ترین کتاب های دنیا را ایجاد کرده و برای آن بازاریابی کنیم، مشتریان زیادی برای خرید آن پیدا می شود.

مثلا اگر کتاب الکترونیک شما در یک حوزه تخصصی و علمی باشد، دانشجویان خرید آن را به نمونه چاپی غیر قابل دسترس ترجیح می دهند. پس با فروش چنین فایلی در سایت خود، می توان به درآمد رسید.

البته این درآمدزایی محدود به محتوای تخصصی نیست و روش هایی هم برای فروش کتاب های شخصی وجود دارد. فقط باید در انتخاب موضوع و شناسایی نیاز مخاطبان خود، دقت به خرج دهید.

یعنی باید مطمئن شد که افرادی هستند که حاضرند برای خرید نسخه الکترونیک از یک کتاب، پول خرج کنند. پس با نوشتن چنین کتاب الکترونیکی و فروش فایل پی دی اف، می توان درآمد کسب کرد. سایت هایی مخصوصی برای فروش فایل وجود دارد و به شما در رسیدن به این هدف، کمک خواهد کرد.

مزایای خرید کتاب الکترونیکی نسبت به نسخه چاپی

نتیجه گیری

اینکه مردم به تدریج مطالعه یک کتاب الکترونیک را به نسخه های چاپی آن ترجیح دهند، قابل پیش بینی بود. چون تکنولوژی و اینترنت، باعث ایجاد تغییرات اساسی در زندگی انسان شده و کتاب هم از این قاعده مستثنی نیست.

پس شاید لازم باشد که درباره اینکه چگونه یک کتاب الکترونیکی بنویسیم، اطلاعاتی را کسب کرد. اهمیت این موضوع ما را بر آن داشت تا توضیحات کاملی درباره کتاب الکترونیک و ویژگی های آن ارائه دهیم.

اطلاعات این مطلب به شما کمک خواهد کرد تا ضمن آشنایی با ای بوک، از آن به عنوان ابزاری برای درآمدزایی و بازاریابی استفاده کنید. منتظر نظرات سازنده شما در بخش دیدگاه ها هستیم.

مطالب مرتبط:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نویسنده: کیوان چوگلی

سلام.کیوان هستم، کارشناسی ارشد ریاضیات مالی و علاقمند به مباحث سرمایه گذاری در اوراق بهادار و بورس می باشم..به نویسندگی و نوشتن علاقمند هستم و همیشه در پی یادگیری مطالب جدید ...با نظرات خود بنده و تیم بلاگر نت نظر را دلگرمی دهید..