in

معرفی ETF بیت کوین و ویژگی های آن

آشنایی با صندوق قابل معامله بیت کوین

بیت کوین اولین ارز دیجیتالی بود که توسط ساتوشی ناکاموتو معرفی شد. ویژگی های جذاب این ارز دیجیتال توانست در مدت کوتاهی، نظر فعالان بازارهای مالی را به خود جلب کند. به همین دلیل شاهد پیدایش کوین و توکن های دیگری با نام و کارایی مختلف شدیم که بازاری اختصاصی برای خرید و فروش دارند. اما برای سرمایه گذاری در بیت کوین و دیگر ارزهای دیجیتال، نیاز به دانش و ابزارهای کافی داریم. البته مشکلات ترید در این بازار برای معامله گران ساکن در کشورهای تحریم شده ای چون ایران، بیشتر است. چون دسترسی این افراد به صرافی و کیف پول های معتبر ارز دیجیتال محدود شده است. اما با پیدایش ETF بیت کوین و به رسمیت شناختن آن، بخش زیادی از این مشکلات رفع می شود. در این مقاله درباره ای تی اف بیت کوین و ویژگی های آن توضیح خواهیم داد.

ETF بیت کوین

ETF چیست؟

اولین موضوعی که باید درک شود، آشنایی با مفهوم ای تی اف (ETF) است. ETF در اصل به صندوق های قابل معامله در بورس (Exchange-traded fund) گفته می شود. معمولا این صندوق های حاوی یک یا چند دارایی مشخص بوده و افراد می توانند به جای سرمایه گذاری بر روی یک نماد بورسی، بر روی سهام چنین صندوق هایی سرمایه گذاری کنند.

مثلا به جای خرید سهام یک شرکت پتروشیمی، می توان بر روی واحدهای یک ETF پتروشیمی سرمایه گذاری کرد. ارزش سهام یک صندوق قابل معامله در بورس، وابسته به دارایی های موجود در آن است.

انواع مختلفی از ETF های نفت، طلا و یا شرکت های بورسی وجود دارد که سهام آنها در بورس معامله می شود. معاملات سهام چنین صندوقی مشابه با خرید و فروش سهام یک شرکت و بر اساس مقررات بورسی آن کشور است. سرمایه گذاری در ETF، مزیت های خاص خود را دارد.

مثلا با خرید سهام ETF طلا، کلیه خطرات مربوط به نگهداری این فلز گرانبها حذف شده و ارزش سهام صندوق متناسب با رشد قیمت طلا تغییر خواهد کرد. یا اگر در ETF نفت سرمایه گذاری کنید، ارزش سهام شما وابسته به قیمت نفت خواهد بود. پس نیازی به نگهداری فیزیکی نفت نخواهید داشت.

انواع مختلفی از ETF در بورس ایران وجود دارد که «دارا یکم» و «پالایش» دو نمونه شناخته شده از این صندوق ها هستند. ارزش سهام این صندوق ها در یک دامنه مشخص نوسان داشته و افراد می توانند واحدهای آن را خرید و فروش کنند.

ETF چیست

منظور از ETF بیت کوین چیست؟

پس از آشنایی با مفهوم ETF، حال باید درک ای تی اف بیت کوین برای شما راحت باشد. چون ETF بیت کوین همان صندوق هایی است که حاوی تعداد زیادی بیت کوین واقعی و یا قراردادهای آتی مربوط به آن باشد. البته امکان اضافه کردن دیگر ارزهای دیجیتال مانند اتریوم، کاردانو و غیره به صندوق های ETF بیت کوین وجود دارد.

این صندوق ها به افراد حقیقی و حقوقی این امکان را می دهد که بدون نیاز به خرید ارز دیجیتال بیت کوین، بر روی سهام چنین صندوقی سرمایه گذاری کنند. چون ارزش سهام چنین صندوقی بر اساس قیمت جهانی بیت کوین تغییر می کند.

سهام ETF بیت کوین هم به جای صرافی های ارز دیجیتال، در بورس معامله می شود. پس حتی دردسرهای مربوط به استفاده از کیف پول اینترنتی و نگهداری ارزهای دیجیتال را نخواهیم داشت. چون سهام این صندوق ها را می توان به مانند سهام شرکت ها در بورس معامله کرد.

انواع صندوق های قابل معامله بیت کوین

در بخش های قبلی در خصوص ترکیب دارایی های موجود در صندوق ETF بیت کوین توضیح دادیم. اما بر اساس نوع بیت کوین موجود در این صندوق ها، می توان دو نوع صندوق متفاوت زیر را معرفی کرد:

۱ – ETF فیزیکی

ارزش این نوع از ETF بیت کوین، وابسته به واحدهای واقعی این ارز دیجیتال است. یعنی تعداد زیادی بیت کوین را خریداری کرده و آن را در کیف پول های اینترنتی نگهداری می کنند.

ارزش سهام این صندوق بر اساس قیمت بیت کوین و تعداد واحدهای موجود در آن محاسبه می شود. البته نباید از مشکلات موجود برای نگهداری چنین حجم زیادی از بیت کوین غافل بود.

۲ – ETF آتی (فیوچرز)

برای پشتیبانی از ارزش این نوع صندوق ETF بیت کوین، از قراردادهای آتی استفاده می شود. یعنی خبری از بیت کوین های واقعی در این صندوق ها نیست و ارزش آنها وابسته به قراردادهای آتی بیت کوین است.

پس با افزایش یا کاهش ارزش بیت کوین، قیمت سهام این صندوق هم تغییر می کند. ETF های قابل معامله در بورس آمریکا، از این نوع هستند.

مطلب مرتبط: قوانین بیت کوین و رمزارزها در ایران

صندوق قابل معامله بیت کوین

تاریخچه پیدایش سهام ETF بیت کوین

سوال اصلی این است که چه لزومی برای پیدایش صندوق های ETF بیت کوین وجود دارد؟ بیت کوین برای رسیدن به جایگاه فعلی خود، مسیری طولانی را طی کرده است.

این ارز دیجیتال سعی دارد تا با معرفی خود به عنوان یک دارایی قانونی، به جایگاهی پایدار در بازار جهانی برسد. به گونه ای که هر فردی بتواند به آسانی بر روی واحدهای این ارز دیجیتال سرمایه گذاری کرده و یا برای انجام مبادلات مالی از آن استفاده کند.

این تلاش ها تا به اینجای کار مثبت بوده و نتایج درخشانی داشته است. بیت کوین تبدیل به مبنایی برای پیدایش دیگر ارزهای دیجیتال و مشاغل نوپا شده است. بیت کوینی که روزگاری ۱۰ هزار واحد آن برای خرید یک پیتزا صرف شد، امروزه ارزش هر واحد آن به بالای ۳۰ هزار دلار رسیده است.

با بیت کوین می توان خودروی تسلا خرید و شرکت های بزرگ بر روی آن سرمایه گذاری می کنند. اما علیرغم تمام این تلاش ها، ساز و کاری قانونی برای سرمایه گذاری موسسات بر روی بیت کوین وجود نداشت. به همین خاطر است که پیدایش ETF بیت کوین را، تلاشی برای قانونی جلوه دادن معاملات این ارز دیجیتال می دانند.

صندوق ETF بیت کوین

معامله اولین سهام ETF بیت کوین

معامله اولین سهام ETF بیت کوین در بازار بورس کانادا شروع شد. اما همه نگاه ها به آمریکا بود تا با تصویب معاملات مربوط به سهام ETF بیت کوین، اعتبار دیگری به این ارز دیجیتال ببخشد. بالاخره در ۱۹ اکتبر سال ۲۰۲۱ میلادی بود که کمیسیون بورس و اوراق بهادار ایالات متحده، اولین صندوق ETF بیت کوین را تصویب کرد.

خبری که برای فعالان بازار ارز دیجیتال بسیار خوشایند بود و نوید آینده ای روشن برای بیت کوین را می داد. چون پذیرش این ETF، به معنای فراهم شدن فرصتی برای بازیگران سنتی بود که به دنبال خرید بیت کوین در قالب محصولی تحت نظارت بودند. در بخش بعدی، بیشتر درباره مزایای ETF بیت کوین برای شرکت های سرمایه گذاری بحث خواهیم کرد.

مزایای خرید سهام ETF بیت کوین به جای بیت کوین اصلی

شاید برای بسیاری از افراد سوال باشد که چرا باید به جای خرید خود بیت کوین، بر روی ETF آن سرمایه گذاری کرد؟ البته شاید خرید بیت کوین واقعی برای یک فرد عادی بهتر باشد؛ اما مزایای سهام ETF بیت کوین برای شرکت های سرمایه گذاری بیشتر است. چون با خرید سهام این صندوق ها، از مزایای زیر بهره مند خواهند شد:

۱ – سهولت در سرمایه گذاری و نگهداری

خرید تعداد زیاد بیت کوین و نگهداری آن، مشکلات خاص خود را دارد. این مشکلات برای فردی که عادت به سرمایه گذاری در بازار بورس دارد، بیشتر هم می شود.

چون ساز و کار فعالیت در بازار ارز دیجیتال متفاوت است و ابزارهای خاص خود را می طلبد. اما با ایجاد ETF بیت کوین، امکان سرمایه گذاری بر روی سهام این صندوق ها در بورس فراهم می شود. چون خرید سهم ETF بیت کوین به مراتب راحت تر از خرید و نگهداری بیت کوین واقعی است.

۲ – تنوع بخشی به سبد سرمایه گذاری

با خرید بیت کوین واقعی، ارزش دارایی شما وابسته به قیمت این ارز دیجیتال خواهد بود. یعنی همزمان با رشد یا افت ارزش بیت کوین در بازار، ثروت شما هم زیاد و کم می شود.

اما یکی از اصول ابتدایی برای سرمایه گذاری، تنوع بخشی است. یعنی برای کاهش ریسک سرمایه گذاری، باید دارایی خود را به چند گزینه مختلف اختصاص داد. در صندوق ETF بیت کوین، امکان تنوع بخشی به دارایی های موجود در صندوق وجود دارد.

یعنی علاوه بیت کوین، می توان طلا، سهام شرکت ها و یا هر نوع دیگری را به آن اضافه کرد. پس سرمایه گذار علاوه بر تنوع بخشی، از سود تمامی این دارایی ها بهره مند می شود.

تنوع بخشی به صندوق بیت کوین

۳ – قانونی بودن ETF

خرید مستقیم بیت کوین، با یک سری مشکلات حقوقی برای شرکت های سرمایه گذاری همراه است. حتی معلوم نیست که پس از مرگ مالک بیت کوین، بحث های وراثتی آن چگونه خواهد بود. این موضوعات به عنوان مشکلاتی برای سرمایه گذاران بزرگ مطرح بود.

اما با رسمیت شناخته شدن صندوق های ETF بیت کوین از سوی نهادهای قانون گذار، بخشی زیادی از این مشکلات حل شد. چون سرمایه گذاری بر روی سهام این صندوق ها، مشمول حمایت چنین نهادهای قانونی بوده و امکان به ارث رسیدن ETF وجود دارد.

مثلا کمیسیون بورس و اوراق بهادار (SEC) آمریکا، وظیفه محافظت از سرمایه گذاران ETF در مقابل خطرات متعدد بازار را بر عهده دارد.

۴ – برخورداری از معافیت مالیاتی

اکثر کشورها از فعالیت سرمایه گذاران خود در بازار بورس حمایت می کنند. یکی نمونه از این حمایت ها، بخشودگی و یا تخفیف مالیاتی برای فعالان چنین بازاری است.

این موضوع برای سهام صندوق های قابل معامله در بورس هم وجود دارد. پس فرد سرمایه گذار به جای خرید تعداد زیادی بیت کوین واقعی و در افتادن با سازمان مالیاتی، ترجیح می دهد تا پول خود را در سهام ETF بیت کوین صرف کند.

چون علاوه بر تمامی مزایای ذکر شده، از معافیت مالیاتی نیز برخوردار خواهد بود.

معافیت مالیاتی برای ETF بیت کوین

تاثیر پذیرش ETF بیت کوین بر قیمت آن

ارزش بیت کوین وابسته به اخبار مثبت و منفی است که درباره این ارز دیجیتال منتشر می شود. هر چقدر که میزان استفاده از بیت کوین در تبادلات مالی بیشتر باشد، ارزش آن نیز افزایش می یابد. اما پذیرش ETF بیت کوین، یک گام مثبت برای به رسمیت شناخته شدن آن بود.

چون تا قبل از پیدایش این صندوق ها، سرمایه گذاری در بیت کوین جنبه قانونی نداشت و معلوم نبود که پس از مرگ فرد، چه بلایی بر سر دارایی دیجیتال او می افتد. بنابراین شرکت های بزرگ بارها پیشنهاد ایجاد چنین صندوقی را به کمیسیون بورس آمریکا دادند.

البته نمونه این صندوق در دیگر بازارهای جهانی بورس وجود داشت. اما پذیرش آن از جانب آمریکا به عنوان مالک بزرگترین بازار سرمایه در جهان، تاثیر به سزایی در قانونی شدن معاملات سهام ETF بیت کوین داشت.

این تلاش ها از سال ۲۰۱۳ شروع و در سال ۲۰۲۱ به نتیجه رسید. ارزش بیت کوین پس از انتشار این خبر، توانست به نزدیکی اوج خود برسد. چون فضا برای ورود سرمایه گذاران بزرگ و شخصیت های ثروتمند فراهم شده و میلیون ها دلار سرمایه جدید، وارد این بازار می شود. سرمایه گذاری بر بیت کوین قانونی و راحت شده و معامله گر دغدغه نگهداری از آن را ندارد.

تاثیر بیت کوین بر ارزش صندوق ETF

معایب احتمالی ETF های بیت کوین

تمام ویژگی های مثبتی که تا به اینجای کار درباره سهام صندوق قابل معامله بیت کوین اشاره شد، تنها یک روی سکه بود. اما جامعه بیت کوین، ایجاد چنین صندوقی را به عنوان تهدیدی برای آینده این ارز دیجیتال می دانند! این افراد با اشاره به دلایل زیر، سعی در اثبات ادعای خود دارند:

۱ – حقیقی نبودن مالکیت بیت کوین

بر اساس وایت پیپر ارز دیجیتال بیت کوین، کسی مالک بیت کوین است که کلید خصوصی یا کلمات پشتیبانی کیف پول را داشته باشد. اما با خرید سهام ETF بیت کوین، تنها مالک بخشی از دارایی های یک صندوق خواهیم بود و خبری از کلید خصوصی نیست. این موضوع با قاعده های اصلی پیدایش بیت کوین، مغایرت دارد.

۲ – به خطر افتادن حریم خصوصی

یکی از ویژگی های جذابی که بیت کوین نسبت به دیگر ابزارهای تبادل مالی دارد، حفظ حریم خصوصی افراد است. اما برای فعالیت در بورس و خرید سهام ETF بیت کوین، افراد نیاز به احراز هویت دارند.

پس اطلاعات شخصی آنها ثبت شده و حریم خصوصی کمرنگ می شود. این موضوع باعث کنترل بیشتر دولت بر روی دارندگان بیت کوین خواهد شد!

حریم خصوصی

۳ – تمرکز زدایی

مالکیت بیت کوین در اختیار هیچ ارگان و یا سازمانی نیست و برای ثبت تراکنش ها، از تکنولوژی بلاک چین استفاده می شود. اما با ایجاد یک صندوق متمرکز از بیت کوین، این دارایی به سمت تمرکزگرایی رفته و خاصیت خود را از دست می دهد.

چون اگر بخش زیادی از بیت کوین ها در اختیار یک جامعه خاص باشد، بحث های انحصاری و کنترل قیمت مطرح می شود.

۴ – مسئله فورک ها

برای ایجاد یک هاردفورک جدید در بیت کوین، باید مالکین اصلی درباره کوین های فورک شده تصمیم بگیرند. اما مالک هر صندوق ETF بیت کوین، سرمایه گذاران و مشتریان زیادی هستند که حق تصمیم گیری ندارند. پس مدیر صندوق باید به نیابت از سرمایه گذاران، تصمیمات اساسی را اتخاذ کند!

کاربرد سهام ای تی اف بیت کوین

ارزش سهام ETF بیت کوین بر اساس ارزش واقعی این ارز دیجیتال تعیین می شود. پس شاید برای شما سوال باشد که چرا باید سرمایه گذاری در سهام ETF بیت کوین را به ارز دیجیتال اصلی ترجیح داد؟

در بخش های قبلی به مزایای این صندوق اشاره کردیم؛ اما در ادامه یه سری از کاربردهای سهام صندوق بیت کوین را بازگو خواهیم کرد.

  1. خرید و فروش سهام ETF بیت کوین از طریق صرافی های سنتی انجام می شود. یعنی سرمایه گذار از بابت امنیت دارایی خود نگرانی ندارد. پس نیازی به انتخاب کیف پول، صرافی های معتبر اینترنتی و احراز هویت در آنها نیست.
  2. کاربرد دیگری که سهام ETF بیت کوین دارد، امکان فروش به صورت Short sell است. یعنی اگر سرمایه گذار قیمت این از دیجیتال را در مسیر کاهشی پیش بینی کند، از سهام این صندوق به عنوان وسیله سرمایه گذاری استفاده خواهد کرد.
  3. بورس و صندوق های قابل معامله به نسبت بازار ارز دیجیتال، شناخته شده تر هستند. یعنی سرمایه گذار می تواند به راحتی در این بازارها فعالیت داشته و لزومی برای یادگیری مفاهیم جدید نیست. پس به راحتی با بازار ارتباط برقرار کره و بر روی سهام ETF بیت کوین سرمایه گذاری می کنند.

کاربرد ETF بیت کوین

کیف پول مورد نیاز برای سهام ETF بیت کوین

یکی از دغدغه های اصلی که فعالان بازار ارز دیجیتال دارند، انتخاب یک کیف پول مناسب برای نگهداری دارایی های خود است. اما ETF بیت کوین چنین مشکلی را ندارد؛ چون سهام این صندوق در بورس معامله شده و با ترید رمز ارزهای واقعی فرق دارد.

خرید و فروش سهام صندوق های بیت کوینی مانند سهام شرکت های بورسی بوده و برای نگهداری آنها، نیازی به کیف پول نیست.

صرافی های پشتیبان سهام بیت کوین

سهام صندوق ETF بیت کوین را نمی توان در صرافی های اینترنتی معامله کرد. این سهام در ساعات کاری بورس هر کشور معامله می شوند. خرید و فروش سهام چنین صندوق هایی در بورس های معتبر جهانی مانند نزدک (Nasdaq)، New York Stock Exchange (NYSE) و یا Chicago Mercantile Exchange (CME) امکان پذیر است.

سهام ETF بیت کوین در بورس نزدک

خرید سهام ETF بیت کوین و آینده آن

اولین صندوق ETF بیت کوین آمریکا با نام BITO و با عنوان صندوق قابل معامله «پروشیرز»، در بازار بورس عرضه شد. این صندوق در اولین ساعات کاری خود توانست ۵۰ میلیون دلار سرمایه جذب کند.

ارزش هر سهم این صندوق در دقایق ابتدایی بازگشایی بازار، ۴۲٫۰۹ دلار تعیین شد. صندوق BITO با صندوق آنی فرق دارد؛ چون ارزش آن وابسته به قراردادهای آتی بازار بورس شیکاگو است.

اینکه آینده سهام ETF بیت کوین چگونه خواهد بود را، کسی نمی داند. چون این سهام ویژگی هایی دارند که در تناقض با ماهیت پیدایش بیت کوین به عنوان پادشاه ارزهای دیجیتال است.

اما حتی افراد تازه کار در بازار هم می دانند که ارزش سهام این صندوق، وابسته به ارزش بیت کوین واقعی است. پس اگر آینده ارزهای دیجیتال روشن باشد، مسیر پیشرفت برای سهام صندوق قابل معامله بیت کوین هم هموار خواهد بود.

صندوق BITO آمریکا

نتیجه گیری

انواع مختلفی از بازارهای مالی با دارایی های متفاوت وجود دارند. اینکه کدام یک از این بازارها را برای سرمایه گذاری انتخاب کنید، بستگی به نظر و استراتژی شخصی شما دارد. اما بازار ارز دیجیتال یکی از جدیدترین این بازارها با ابزار و اصطلاحات خاص است.

موضوعی که شاید دلیل اشتباه افراد تازه کار و از دست رفتن سرمایه آنها باشد. ولی شاید افرادی باشند که علی رغم اعتقاد به بیت کوین، توان معامله در بازار اصلی ارز دیجیتال را نداشته باشند. یا اینکه قانونی نبودن معاملات بیت کوین، شرکت های بزرگ را از سرمایه گذاری بر روی بیت کوین منصرف کند.

صندوق ETF بیت کوین، ابزاری بود که با هدف پاسخگویی به این نیازها ایجاد شد. راحتی معاملات سهام این صندوق در بورس و کاربردی آن، ما را بر آن داشت تا در خصوص این ابزار جدید توضیح دهیم. سوالات خود در ارتباط با ETF بیت کوین را با ما در میان بگذارید.

مطالب مرتبط: 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نویسنده: کیوان چوگلی

سلام.کیوان هستم، کارشناسی ارشد ریاضیات مالی و علاقمند به مباحث سرمایه گذاری در اوراق بهادار و بورس می باشم..به نویسندگی و نوشتن علاقمند هستم و همیشه در پی یادگیری مطالب جدید ...با نظرات خود بنده و تیم بلاگر نت نظر را دلگرمی دهید..